Oceń wpis  oddane głosy: 6 / 0

Kilka refleksji na marginesie raportu „Bezpieczeństwo dzięki różnorodności. Poprawa efektywności funkcjonowania otwartych funduszy emerytalnych. Propozycje zmian” autorstwa Marka Góry, Agnieszki Chłoń-Domińczak, Wojciecha Otto, Dariusza Stańko, Michała Szymańskiego. Obszerny, ponad 100-stronnicowy raport, stanowić będzie, jak wolno przypuszczać, trzon, na jakim skonstruowane zostaną ostatecznie rządowe propozycje modyfikacji funkcjonowania OFE, zapowiadane przez premiera na spotkaniu z reprezentami funduszy.

1.      Nie zgłaszam w ogóle żadnych uwag do tych technicznych części raportu, które proponują zmiany w regulacjach kapitałowych po wprowadzeniu systemu subfunduszy. Kluczowe bowiem w tym kontekście wydaje się zweryfikowanie przez zarządzających zapewnienia autorów, że nowe wymogi nie pociągną za sobą konieczności dokapitalizowania OFE, o co w najbliższym czasie może być racej trudno.

2.      Uważam, że warto się natomiast krytycznie zastanowić nad kluczową propozycją standardowej ścieżki uczestnictwa w subfunduszach, w tym szczególnie nad ustaleniem na 55 lat granicy przesunięcia ubezpieczonego z subfunduszu akcyjnego A do obligacyjnego C.

3.      Zdaniem autorów właściwe dla ustalenia wieku takiej konwersji jest dostosowanie się do średniej długości cyklu koniunkturalnego, powodującego falowanie wycen różnych rodzajów aktywów wystawionych na mniejszą lub wiekszą awersję inwestorow do ryzyka. Tyle, że 10-letni średni cykl koniunkturalny jest jak najbardziej na miejscu w przypadku gospodarek dojrzałych. U nas średnia długość cyklu jest jednak wciąż jeszcze blisko dwukrotnie krótsza. Przy tym sensowne byłoby też wyprzedzające uwzględnienie w nowych regulacjach koniecznych zmian wydłużających w średnim okresie wiek emerytalny.

4.      Stąd za właściwe uważałbym ustalenie wieku konwersji między subfunduszami w ścieżce standardowej nie na 55, ale raczej na 60 lat.

5.      Swoboda przedłużania przez ubezpieczonego co roku na okres nie dłuższy niż 5 lat pełnej konwersji z A do C jest w pełni uzasadniona, ale od granicy 60, a nie zbyt wczesnej granicy 55 roku życia. Ubezpieczony nie może też być karany za skorzystanie z tej opcji poprzez pobieranie przez OFE wyższej prowizji w przypadku zgłoszenia chęci pozostania dłużej w subfunduszu A.

6.      Mam też wątpliwości, co do wielkości udziału OFE w „sukcesie” w postaci obligatoryjnej opłaty solidarnościowej w wys. 3 proc.. Trudno znaleźć uzasadnienie akurat dla takiej wysokości success fee. Tym bardziej, że OFE nie powinny obniżać prowizji w jednym miejscu, by zwiększać je w innym.

7.      Z uwagi na bardzo dynamicznie postępujący rozwój rynku corporate bonds różnych kategorii (w tym również ryzykownych lecz bardzo dochodowych papierów niezabezpieczonych) proponowałbym wcześniejsze niż postulują to autorzy (za 3-5 lat) uwzglednienie w indeksach papierów nieskarbowych.

8.      Poważnym mankamentem wydaje mi się nieuwzględnienie w analizie makroekonomicznych skutków wielofunduszowości i zasad konwersji między subfunduszami dla rynku długu w Polsce.

9.      Taka kompleksowa analiza powinna dostarczyć odpowiedzi na kilka poniżej zarysowanych kwestii: jak zmiany w strukturze popytu na różne aktywa złotowe wpłyną na rentowności na całej długości krzywej?; czy pozostanie to bez znaczenia dla wyników banków?; a jeśli nie (czego się spodziewam), to czy gorszy sentyment na rynku długu nie pociągnie za sobą gwałtownej przeceny obligacji?; czy pozostanie to bez znaczenia dla bankowego finansowania sfery realnej?; jakie zmiany dla kosztów finansowania się państwa na rynku długu pociągną za sobą z kolei oczekiwane zmiany cen obligacji?; jak wpłynie to na wielkość długu publicznego oraz koszty jego obsługi?

10.   Podobna analiza przeprowadzona została przez autorów jedynie w odniesieniu do giełdy. Autorzy kierując się przy tym słuszną obawą o dynamiczny wzrost popytu na akcje ze strony OFE, prowadzący do powstania bąbla spekulacyjnego, zaproponowali rozwiązania „wygładzające” ścieżkę wzrostu cen na giełdzie. Tyle, że w mojej ocenie ogłoszenie nowych zasad konwersji między subfunduszami i tak doprowadzić musi do „systemowego” wzrostu popytu na akcje i to począwszy już od przyszłego roku. Taki wzrost cen byłby kompletnie oderwany od makroekonomicznych fundamentów. Byłby więc klasyczną bańką.

11.   W tej sytuacji jak najbardziej pożądane byłoby związanie nowych regulacji subfunduszowych z jak największą podażą akcji prywatyzowanych przedsiębiorstw państwowych. Potrzebna byłaby tu jednak precyzyjna koordynacja między zmianami ustawowymi dotyczącymi OFE, a planem prywatyzacji realizowanym przez ministra skarbu w latach 2011-2013.